Sự kiện Ban chủ nhiệm Đoàn luật sư TP Hà Nội ban hành quyết định xóa tên ông Trịnh Văn Quyết – Chủ tịch Tập đoàn FLC cùng một số cá nhân liên quan khỏi danh sách thành viên đang thu hút sự chú ý đặc biệt của giới quan sát kinh tế và pháp lý. Đâu là cơ sở pháp lý trực tiếp dẫn đến động thái này và quyền lợi tố tụng của người bị thu hồi thẻ luật sư được quy định ra sao?
Theo ghi nhận từ hệ thống thông tin pháp luật và báo chí chính thống, cuối tháng 10 vừa qua, Ban chủ nhiệm Đoàn luật sư TP Hà Nội đã chính thức thông qua quyết định xóa tên đối với ông Trịnh Văn Quyết. Quyết định hành chính – nghề nghiệp này được thực thi sau khi các bản án hình sự liên quan đến cựu lãnh đạo ngành luật này chính thức có hiệu lực pháp luật.
Căn cứ pháp lý dẫn đến quyết định xóa tên khỏi Đoàn luật sư
Trước khi được biết đến rộng rãi trên thương trường với cương vị người đứng đầu Tập đoàn FLC, ông Trịnh Văn Quyết xuất thân là một người làm nghề luật bài bản. Tốt nghiệp cử nhân tại Đại học Luật Hà Nội, ông được cấp thẻ hành nghề luật sư vào tháng 8/2010 và từng giữ vai trò Tổng giám đốc một công ty luật có tiếng tại thủ đô trước khi chuyển hướng mạnh mẽ sang lĩnh vực bất động sản, nghỉ dưỡng và hàng không.
Tuy nhiên, quy định về đạo đức và tiêu chuẩn hành nghề của giới luật sư tại Việt Nam luôn đặt ra những rào cản khắt khe về lý lịch tư pháp. Cụ thể, căn cứ theo Điều 18 Luật Luật sư hiện hành và Điều lệ của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Chứng chỉ hành nghề luật sư sẽ bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi nếu người được cấp rơi vào một trong các trường hợp: không còn đủ tiêu chuẩn luật sư, mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự, bị xử lý kỷ luật bằng hình thức xóa tên khỏi danh sách của Đoàn luật sư, hoặc bị kết án bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật.
Việc Ban chủ nhiệm Đoàn luật sư TP Hà Nội ra quyết định xóa tên ông Trịnh Văn Quyết là thủ tục hành chính tất yếu, tuân thủ đúng trình tự quy định sau khi hồ sơ tư pháp ghi nhận bản án hình sự có hiệu lực. Cùng đợt rà soát và ban hành quyết định lần này, Đoàn luật sư TP Hà Nội cũng thực hiện thủ tục xóa tên tương tự đối với bà Hương Trần Kiều Dung (Tiến sĩ luật, được cấp thẻ luật sư tháng 8/2013, từng giữ các vị trí lãnh đạo cấp cao tại FLC) và ông Đồng Xuân Thụ (cựu Tổng biên tập Tạp chí Môi trường và Đô thị Việt Nam, được cấp thẻ luật sư tháng 8/2010).

Dấu mốc tố tụng và hành trình biến động của ông Trịnh Văn Quyết
Để hiểu rõ bối cảnh dẫn đến quyết định nghề nghiệp nêu trên, cần nhìn lại chuỗi diễn biến tố tụng kéo dài liên quan đến hệ sinh thái doanh nghiệp do ông Trịnh Văn Quyết sáng lập và điều hành.
Trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2020, hàng loạt sai phạm nghiêm trọng trong hoạt động phát hành cổ phiếu và giao dịch tài chính tại Tập đoàn FLC đã bị cơ quan điều tra phanh phui. Vụ án gây ra thiệt hại đặc biệt lớn với tổng giá trị ước tính hơn 4.300 tỷ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của gần 100.000 nhà đầu tư và bị hại trên thị trường.
Quá trình xét xử vụ án ghi nhận hai tội danh trọng tâm đối với ông Trịnh Văn Quyết và bà Hương Trần Kiều Dung là “Thao túng thị trường chứng khoán” và “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”:
-
Tại phiên tòa sơ thẩm (tháng 8/2024): Hội đồng xét xử tuyên phạt ông Quyết mức án 21 năm tù giam, bà Dung lĩnh mức án 8 năm 6 tháng tù giam, đồng thời buộc các bị cáo phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường dân sự với số tiền đặc biệt lớn.
-
Tại phiên tòa phúc thẩm (10 tháng sau): Xét thấy bị cáo Trịnh Văn Quyết cùng gia đình đã nỗ lực tối đa trong việc khắc phục toàn bộ hậu quả tài chính của vụ án, kết hợp với các tình tiết giảm nhẹ về tình trạng sức khỏe nghiêm trọng, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm đã quyết định giảm án xuống còn 14 năm tù cho ông Quyết và 5 năm tù cho bà Dung.
Đáng chú ý, sau khi hoàn tất các nghĩa vụ pháp lý theo quy định và chấp hành xong hình phạt, vào cuối tháng 3 năm nay, ông Trịnh Văn Quyết đã chính thức đánh dấu sự tái xuất trên thương trường khi trở lại đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Tập đoàn FLC, xuất hiện công khai tại sự kiện của doanh nghiệp ở Gia Lai. Dù quay lại hoạt động quản trị doanh nghiệp, tư cách hành nghề luật sư của ông vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các chế tài của Luật Luật sư.
Quyền khiếu nại và điều kiện phục hồi tư cách hành nghề theo luật định
Dưới góc độ chuyên môn pháp lý, việc bị xóa tên khỏi Đoàn luật sư và thu hồi chứng chỉ hành nghề không đồng nghĩa với việc cánh cửa nghề nghiệp đóng lại vĩnh viễn trong mọi trường hợp, nhưng đi kèm với những điều kiện rất chặt chẽ.
Theo nội dung các quyết định vừa được Đoàn luật sư TP Hà Nội ban hành, các cá nhân có tên trong danh sách xóa tên (bao gồm ông Trịnh Văn Quyết, bà Hương Trần Kiều Dung và ông Đồng Xuân Thụ) hoàn toàn có quyền thực hiện thủ tục khiếu nại lên Liên đoàn Luật sư Việt Nam trong thời hạn 15 ngày, tính từ thời điểm nhận được văn bản quyết định hợp lệ.
Về lâu dài, pháp luật Việt Nam vẫn mở ra cơ chế xem xét cấp lại Chứng chỉ hành nghề luật sư cho những trường hợp từng bị thu hồi. Tuy nhiên, người đề nghị cấp lại bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe:
-
Đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận xóa án tích theo đúng quy định của Bộ luật Hình sự.
-
Không thuộc nhóm đối tượng bị kết án về tội phạm nghiêm trọng do cố ý, tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý.
Như vậy, với tính chất mức độ của các tội danh đã bị kết án trong bản án hình sự có hiệu lực pháp luật trước đó, việc ông Trịnh Văn Quyết rời khỏi hàng ngũ của Đoàn luật sư TP Hà Nội là bước đi pháp lý chuẩn xác, thể hiện tính nghiêm minh trong công tác quản lý đội ngũ hành nghề luật tại Việt Nam. Độc giả quan tâm đến các diễn biến kinh tế – pháp luật liên quan đến Tập đoàn FLC có thể tiếp tục theo dõi các bản tin cập nhật liên tục tại chuyên mục Pháp luật của báo mới.
